CAS Number คืออะไร

CAS numbers, CAS RNs หรือ CAS #s คือ ชุดตัวเลขอ้างอิงเฉพาะของสารเคมี ทำหน้าที่คล้าย ๆ กับเป็นรหัสประจำตัวเพื่อระบุสารเคมี

CAS Number ประกอบด้วยตัวเลขสูงสุดไม่เกิน 9 หลัก (xxxxxx-xx-x)
ส่วนแรก        ประกอบด้วยตัวเลข 2-6 หลัก
ส่วนที่สอง      ประกอบด้วยตัวเลข 2 หลัก
ส่วนสุดท้าย    เป็นตัวเลข 1 หลัก
                                                                                        ตัวอย่างเช่น
น้ำ มี CAS Number คือ 7732-18-5, D-glucose คือ 50-99-7,
และ Acetone คือ 67-64-1 เป็นต้น

ทำไมต้องใช้ CAS Number
เนื่องจาก CAS Number ไม่ขึ้นอยู่กับระบบการเรียกชื่อใดๆ จึงเป็นระบบที่ชัดเจน เชื่อถือได้ และมีมาตรฐานสำหรับการเรียกชื่อสารเคมีแต่ละตัว (ซึ่งอาจจะมีชื่อเรียกต่างๆ กันไป) อีกทั้งยังใช้เป็นแหล่งอ้างอิงสากลเพื่อระบุสารเคมี สำหรับการใช้งานในแวดวงทางวิทยาศาสตร์ อุตสาหกรรม และหน่วยงานที่ออกกฎหมาย

CAS Number ได้มาจากที่ไหน

CAS (Chemical Abstracts Service) Number เป็นรหัสสารเคมีที่กำหนดโดย Chemical Abstracts Service ซึ่งเป็นหน่วยงานของ สมาคมเคมีแห่งประเทศ
สหรัฐอเมริกัน (American Chemical Society)

สารเคมีตัวใด ๆ เมื่อลงทะเบียนเข้าสู่ฐานข้อมูลของ Chemical Abstracts Service แล้วจะได้รับ CAS Registry Number ซึ่งกำหนดไปตามลำดับ  !! แต่ละวันจะมีสารที่ลงทะเบียนเข้ามาประมาณ วันละ 4,000  ตัว

สารประกอบประเภทใดบ้างที่มี CAS Number

  • สารประกอบที่มีการลงทะเบียนในฐานข้อมูลของ Chemical Abstracts Service ได้แก่
    – สารประกอบอินทรีย์ (Organic compounds)
    – สารประกอบอนินทรีย์ (Inorganic compounds)
    – โลหะ (Metals)
    – อัลลอยด์ (Alloys)
    – แร่ (Minerals)
    – สารประกอบเชิงซ้อน (Coordination compounds)
    – สารโลหะอินทรีย์ (Organometallics)
    – ธาตุ (Elements)
    – ไอโซโทป (Isotopes)
    – อนุภาคนิวเคลียร์ (Nuclear Particles)
    – โปรตีนและกรดนิวคลีอิก (Proteins and Nucleic Acids)
    –  พอลิเมอร์ (Polymers)
    – Nonstructurable materials (UVCBs)

ปัจจุบันสารที่ลงทะเบียนและมี CAS Number ในโลกนี้มีทั้งหมดเท่าไร ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2551 มีการลงทะเบียนสารทั้งหมดมากกว่าสิบล้านตัวโดยแบ่งออกเป็น สารอินทรีย์และสารอนินทรีย์จำนวน 37,010,739 ตัวและที่พวกเป็น sequences อีกจำนวน 60,060,484 ตัว
จะหา CAS Number ได้จากที่ใดบ้าง

แหล่งใกล้ตัวที่หาได้ง่ายที่สุดก็คือ บนฉลากของขวดสารเคมี นั่นเอง แต่อย่างไรก็ดีผู้ผลิตสารเคมีบางบริษัทก็ไม่ได้ใส่  CAS Number มาบนฉลากด้วย ดังนั้นอาจจะค้นหา CAS Number จากแหล่งที่น่าเชื่อถือบนอินเทอร์เน็ต เช่น

ChemFinder : http://chemfinder.com  (ต้องสมัครลงทะเบียนก่อนใช้)
ChemIDplus : http://chem.sis.nlm.nih.gov/chemidplus
บริษัทผู้ผลิตสารเคมี เช่น
Sigma-aldrich: http://www.sigmaaldrich.com/catalog/search/AdvancedSearchPage
Merck: http://www.merck.co.th/en/chemicals/index.asp

แหล่งอ้างอิง
1. Chemical Abstracts Service: http://www.cas.org/expertise/cascontent/registry/regsys.html
2. Wikipedia, the free encyclopedia: http://en.wikipedia.org/wiki/CAS_registry_number
3. ฐานความรู้เรื่องความปลอดภัยด้านสารเคมี: http://www.chemtrack.org/CAS-Intro.asp